Twin Peaks als Postmoderne TV (Postmoderniteit, Unheimlichkeit, Tegenovergestelde Tweeling)

DIT ARTIKEL IS GESCHREVEN VOOR BIBLIOTHEEK NIEUWE STIJL, 27-07-2017.

In het vorige stuk hebben we onderzocht hoe het werk van David Lynch veelal de vorm tot onderdeel van de inhoud maakt. We zijn dit tegengekomen in zijn films, waar de camera, het kijken of het acteren zelf onderdeel worden van het verhaal. Ook in zijn schilderwerk zagen we het creatieve proces en de verf zichtbaar onderdeel worden van de afbeelding, zonder dat het opgaat in een realistisch beeld. Nu we iets meer van David Lynch weten als kunstenaar, kunnen we beginnen met een analyse van Twin Peaks. Om de link duidelijk te maken tussen vorm en inhoud, moeten we eerst onderzoeken in wat voor tijd Twin Peaks uitkwam en wat het eigenlijk voor mechanismes bevat die werkzaam zijn onder het oppervlak.

Postmodernisme
Twin Peaks verscheen voor het eerst in 1990, een tijd waarin veel tv-series hard aan vernieuwing toe waren. Lynch is denk ik goed op de hoogte geweest van “wat er in de lucht hing“, zoals hij het zelf zou omschrijven. Wat er aan zat te komen voor tv was een era van postmodernisme. Natuurlijk waren er al eerder tekenen van postmodernisme in tv-programma’s. In de jaren ’80 gingen tv-programma’s al refereren naar andere tv-programma’s en ook naar zichzelf. De jaren ’90 zijn denk ik pas een echt typisch postmodern era geweest in het televisielandschap, voor een deel ingeluid door Twin Peaks (1990), maar ook door shows als The Simpsons (1989) en Seinfeld (1989).Read More »

Twin Peaks en de kunst van David Lynch (Medium als inhoud en de blik van Sartre)

DIT ARTIKEL IS GESCHREVEN VOOR BIBLIOTHEEK NIEUWE STIJL, 15-07-2017.

Twin Peaks, de iconische tv-serie uit 1990 heeft dit jaar eindelijk een derde seizoen gekregen. Na meer dan 25 jaar wachten krijgen we antwoord op de cliffhanger waar het tweede seizoen mee afsloot. Zelf heb ik een goede tien jaar liggen dromen over hoe Twin Peaks verder zou kunnen gaan. Eigenlijk was ik nog het meest benieuwd hoe David Lynch deze keer het medium van de televisieserie zou adresseren. Hoe zou de wereld van Twin Peaks eruitzien in het tijdperk van de digitale camera, internet, Netflix en HBO?

Twin Peaks
Voor de komst van Twin Peaks daagden tv-series de kijker vaak maar weinig uit en waren voorspelbare motieven, ook wel tropes genoemd, gemeengoed geworden. Twin Peaks-makers Mark Frost en David Lynch bliezen het format van de tv-serie in 1990 nieuw leven in. De ervaren schrijver Frost en surrealistisch filmmaker Lynch creëerden een wereld vol mysterie, horror en verwondering. Twin Peaks leek tv voorgoed te veranderen. Waar in die tijd veel mensen overdonderd waren door de surrealistische elementen van Twin Peaks, en deze vaak niet goed konden duiden, leven we nu in een tijd waar we talloze theorieën en interpretaties onder handbereik hebben op het internet. Toch mis ik nog een overkoepelende theorie, reden of verklaring voor de abstracties die Lynch steeds opnieuw lijkt te gebruiken in Twin Peaks. Zijn beeldentaal heeft naar mijn idee een achterliggend concept dat alle gebruikte symbolen verklaart en aan elkaar verbindt.Read More »